Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Kanunu’nda yapılan son değişikliğin getirdiği temel farklar ve başvuru şartları, yasalaşan yeni "Madde İhdası" metni ve mevcut mevzuat ışığında şu şekildedir:
1. Eski Durum: "Bizzat Kullanma" Zorunluluğu
Hak Sahipliği: Engellilik oranı %90’ın altında olan bireylerin ÖTV istisnasından yararlanabilmesi için temel şart, ortopedik engelli olmaktı.
Sürücü Belgesi Şartı: Bu gruptaki bireylerin istisnadan yararlanabilmesi için mutlaka sürücü belgesine (ehliyet) sahip olmaları ve aracı "bizzat kullanmaları" gerekiyordu.
Tertibat Şartı: Araca, engellilik durumuna uygun hareket ettirici özel tertibat yaptırılması zorunluydu.
Kısıtlama: Engelinin niteliği gereği (örneğin kollarını kullanamama vb.) sürücü belgesi alamayan ortopedik engelliler, %90 oranına ulaşamadıkları sürece bu haktan tamamen mahrum kalıyordu.
2. Yeni Durum: Ehliyet Alamayanlar İçin Kapsamın Genişlemesi
Ehliyet Engeli Kalktı: Yapılan yeni düzenleme ile ortopedik engeli %40 ve üzerinde olan bireylerin, engel durumları nedeniyle sürücü belgesi alamayacaklarını raporla belgelemeleri halinde "bizzat kullanma" şartı kaldırılmıştır.
Başkası Tarafından Kullanım: Sürücü belgesi alamayan bu bireyler, artık araçlarını başkalarının şoförlüğünde kullanmak üzere ÖTV istisnasıyla iktisap edebileceklerdir.
Hukuki Dayanak: Bu değişiklik, Anayasa Mahkemesi'nin "kendi sürebilen ile süremeyen arasındaki ayrımın eşitliğe aykırı olduğu" yönündeki kararı doğrultusunda yapılmıştır.
Araç Sınırı: İstisna; binek otomobil, panelvan ve motosiklet gibi belirli araç gruplarını (87.03, 87.04 ve 87.11 G.T.İ.P.) kapsamaktadır.
3. Yeni Düzenlemeden Nasıl Yararlanılır?
Sağlık Kurulu Raporu: Engelli sağlık kurulu raporunda engellilik oranının %40 veya üzerinde olması ve engel durumunun "ortopedik" olduğunun belirtilmesi şarttır.
Ehliyet Durum Belgesi: Bireyin bu engel durumu nedeniyle sürücü belgesi alamayacağına dair resmi karar veya sağlık raporu ibraz edilmelidir.
Fiyat Sınırı: Alınacak aracın vergiler dahil satış bedelinin, 2026 yılı için belirlenen 2.873.900 TL’yi aşmaması gerekmektedir.
4. Mevcut Durumda Değişmeyen ve Devam Eden Sınırlar
Yenileme Süresi: Aracın ilk iktisabından itibaren yeniden istisnadan yararlanabilmek için gereken süre 10 yıl olarak uygulanmaya devam etmektedir.
Engel Grubu Kapsamı: %90’ın altında olup sürücü belgesi alamayanlar için tanınan bu yeni imkan, sadece ortopedik engelliler ile sınırlı tutulmuştur.
İşitme, görme, zihinsel veya süreğen engel gruplarında olup oranı %90'ın altında kalanlar için mevcut kısıtlamalar sürmektedir.
Yerli Katkı Oranı: İstisnadan yararlanılacak araçlar için uygulanan en az %40 yerli katkı oranı şartı yürürlüktedir.