Sivil Toplum Neden Merkeze Yerleşemiyor?
Yönetişim yalnızca kurumların değil, toplumun da sorumluluğudur. Ancak Türkiye’de sivil toplum çoğu zaman karar süreçlerinin kenarında kalıyor. Sorun sadece sistemde mi, yoksa sivil toplumun kendisinde de mi?
Türkiye’de sivil toplum güçlü mü? Bu soru uzun zamandır soruluyor. Belki de asıl mesele şu: Sivil toplum yönetişimin neresinde duruyor? Çünkü bugün mesele sadece kurumların gücü değil, kararların nasıl alındığıdır. Ve daha da önemlisi: Toplum bu kararların neresinde?
Bu Yazı Kime Ayna Tutuyor?
Bu yazı yalnızca karar vericilere değil, aynı zamanda sivil toplumun kendisine de bir ayna tutuyor. Çünkü yönetişim bir davet değil, bir ortaklık meselesidir.
Yönetişim davetle değil, katkıyla başlar.
Türkiye’de Neden Kenarda?
Sivil toplumun yönetişimin merkezinde yer almamasının tek bir nedeni yok.
Bazı temel başlıklar dikkat çekiyor:
Katılım kültürü sınırlı.
Katılım hâlâ bir alışkanlık değil, çoğu zaman bir davet olarak görülüyor.
Geri bildirim zayıf.
Görüşler alınıyor; ancak bu görüşlerin karar süreçlerine ne kadar yansıdığı belirsiz.
Yapısal kapasite sınırlı.
Birçok sivil toplum kuruluşu, çözüm üretme kapasitesini sürdürülebilir şekilde geliştirmekte zorlanıyor.
Diyalog eksik.
Taraflar konuşuyor; ama çoğu zaman birbirini gerçekten duymuyor.
Asıl Ayrım
Tartışmayı doğru yerden kurmak gerekiyor:
Sorun sadece merkeze alınmamak mı, yoksa merkeze girememek mi?
Bu sorunun cevabı tek taraflı değil. Ama şurası açık:
Süreçte yer almak kadar, sürece katkı sunabilmek de belirleyici.
Sorumluluk Kimin?
Bu noktada sorumluluk tek taraflı değil. Karar süreçlerinin daha kapsayıcı olması gerekir. Sivil toplumun da daha güçlü, daha hazırlıklı ve daha çözüm odaklı olması gerekir.
Çünkü yönetişim bir talep değil, bir karşılıklılık ilişkisidir.
Sivil toplum konuştuğunda değil, etkinlendiğinde merkeze yerleşir.
Asıl Mesele
Asıl mesele şu:
Sivil toplum sürecin dışında mı kalıyor, yoksa sürecin içinde olmak için yeterince hazır mı?
Bu soruya verilecek samimi cevap, yalnızca sivil toplumun değil, yönetişim anlayışımızın da geleceğini belirleyecektir.
Çünkü unutulmaması gereken basit bir gerçek var:
Katılmak yetmez; yönetişim katkı ister.
Devam edecek...