Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Evde Bakım Yardımı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, engelli bireyler ve bakım veren aileler açısından yeni mağduriyetlerin önünü açtı.
Samsun Engelliler Federasyonu (SAMEF), yaptığı yazılı açıklamada düzenlemelerin sosyal devlet ilkesine, engelli haklarına ve insan onuruna aykırı sonuçlar doğuracağını vurguladı.
Federasyon tarafından yapılan açıklamada, evde bakım yardımına erişim koşullarının ağırlaştırıldığına dikkat çekilerek, bakıma muhtaçlık tespitinin “heyet değerlendirmeleri” gibi yoruma açık ve sübjektif mekanizmalara bırakılmasının eşitsiz uygulamalara yol açabileceği belirtildi.
Yeni düzenlemeyle birlikte gelir hesaplamasında araç, kira ve mal varlığı gibi unsurların esas alınmasının, fiilen yoksulluk içinde yaşayan pek çok haneyi yardım kapsamı dışına iteceği ifade edildi. Açıklamada, kağıt üzerinde var görünen ancak gerçek hayatta gelir üretmeyen unsurların hane gelirini artırıyormuş gibi kabul edilmesinin adaletsizliğe neden olduğu vurgulandı.
Bakım veren ile engelli bireyin aynı anda yardım alamamasına yönelik düzenlemenin ise aile içi dayanışmayı cezalandırdığına dikkat çekildi. Federasyon, engelli bireylerin birbirine destek olduğu aile yapısının yok sayıldığını ifade etti.
Kontrol ve rehberlik incelemeleri sonucunda engelli bireyin günlük yaşamını “büyük ölçüde” kendi başına sürdürebildiği kanaatine varılması halinde yardımın kesilmesinin, engelliliğin sürekliliğini ve değişken doğasını göz ardı ettiği belirtildi. Açıklamada, engellilik durumunun dönemsel olarak değişebilen bir olgu olduğu hatırlatıldı.
Ayrıca geriye dönük yersiz ödeme tahsili ve faiziyle geri alma uygulamalarının, zaten ekonomik olarak kırılgan durumda olan engelli ailelerini daha da zor bir sürece sürükleyeceği kaydedildi.
Federasyon açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
“Evde bakım yardımı bir lütuf değil, engelli bireylerin bağımsız ve onurlu bir yaşam sürebilmeleri için tanınmış sosyal bir haktır. Yapılan değişiklikler, yardımı güçlendirmek yerine budamakta; engelli bireyleri sürekli denetime ve güvensizliğe mahkûm etmektedir.”
SAMEF, yönetmelik değişikliklerinin engelli örgütleri, bakım verenler ve uzmanların görüşü alınmadan yapılmasını kabul etmediklerini belirterek, kazanılmış hakları geriye götüren düzenlemelerin ivedilikle yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu.
“Engelli bireyler yardım kesintisi korkusuyla değil, sosyal güvenceyle yaşamalıdır” vurgusuyla açıklama sonlandırıldı.